Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8 - Tiết 63, Bài 5: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại)

 Ngày soạn: 13/12/2023
 Ngày dạy: 18/12/2023
 BÀI 5. TIẾT 63:
 VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐỜI SỐNG
 (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại)
 I. Mục tiêu
 1. Năng lực: 
 * Yêu cầu tối thiểu:
 - Biết được yêu cầu của bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống (một thói 
xấu của con người trong xã hội hiện đại)
 * Yêu cầu với HS Khá- giỏi:
 Hiểu yêu cầu của bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống. Phân tích bài viết 
tham khảo.
 2. Phẩm chất: 
 - Ý thức tự giác, tích cực trong học tập.
 - TH ĐĐLS: ý thức tránh những việc làm kệch cỡm, lố lăng; hướng đến cách 
ứng xử phù hợp.
 II. Thiết bị và học liệu
 1. Giáo viên: Máy chiếu, máy tính, PHT
 - Video giới thiệu vấn đề cần nghị luận.
 2. Học sinh: Đọc bài phân tích mẫu, thực hiện PHT, rút ra yêu cầu và cách 
làm bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống(một thói xấu của con người trong xã 
hội hiện đại) 
 III. Tiến trình dạy học
 Hoạt động 1: Khởi động
 a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ 
học tập của mình. HS khắc sâu kiến thức về kiểu văn bản (bài văn) nghị luận về 
một vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại)
 b. Tổ chức thực hiện:
 - GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “ XD nông trại vui vẻ”
 - GV chiếu các slide
 - HS theo dõi trả lời
 Một số thói xấu của con người trong xã hội hiện đại ngày nay là thức khuya, 
hay ăn đồ ăn nhanh, Suy cho cùng, thói xấu là những hành vi, cách ứng xử tiêu 
cực được nảy sinh trong cuộc sống con người và nếu những thói quen không tốt 
này không được kịp thời nhận thức và khắc phục nó sẽ ăn sâu bám rễ và có thể chi 
phối đến những hành vi, tính cách của con người; từ đó có tác động tiêu cực đến 
con người nói riêng và xã hội nói chung nếu như mỗi cá nhân không có trách 
nhiệm khắc phục, sửa đổi hành vi không tốt đó
 Từ nội dung câu trả lời của HS về một số hình ảnh, GV dẫn vào bài: Con 
người thường có xu hướng vươn tới những gì tốt đẹp, tự hoàn thiện chính mình. Đi 
liền với quá trình đó, mỗi người cần rèn khả năng tự nhận ra thói hư tật xấu của 
bản thân và những người xung quanh nhằm tự điều chỉnh, loại bỏ nó. Các văn bản 
đọc trong bài đã giúp em nhận ra những điều đáng phê phán của con người. Ở phần Viết này, em sẽ học cách bàn về một thói xấu của con người trong xã hội hiện 
nay. Qua bài viết, em sẽ có cơ hội trình bày suy nghĩ nghiêm túc của mình về 
những phuong diện chưa hoàn thiện của con người, dùng lí lẽ sắc bén và bằng 
chứng xác thực để thuyết phục người đọc đồng tình với suy nghĩ của em, góp phần 
làm cho cuộc sống của chúng ta ngày càng tốt đẹp hơn
 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức 
 a. Mục tiêu: 
 * Yêu cầu tối thiểu:
 Bước đầu biết được yêu cầu và cách viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời 
sống(một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại) 
 * Yêu cầu với HS Khá - giỏi:
 Hiểu yêu cầu của bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống. Phân tích bài viết 
tham khảo: Chỉ ra được các phần của bài văn (mở bài, thân bài, kết bài). Hiểu được 
cách đưa lý lẽ, dẫn chứng của người viết.
 b. Tổ chức thực hiện:
 HĐ của thầy và trò Nội dung
 I. Yêu cầu đối với bài văn 
 NL về một thói xấu của 
GV sử dụng mô hình lớp học đảo ngược, HSHĐCN con người trong xã hội 
(2P): Đọc bài viết tham khảo “ Chen lấn, xô đẩy nơi hiện đại
công cộng- một thói quen sống” và trả lời câu hỏi sau: 1. Phân tích bài viết tham 
1. Bài viết nêu ra vấn đề gì? Vấn đề được nêu ở khảo
phần nào của bài viết?
2. Vấn đề nêu ra được hiểu như thế nào? Vì sao vấn 
đề đó đáng phê phán? Làm thế nào để ý kiến phê 
phán của mình có sức thuyết phục?(TH ĐĐLS)
3. Để tránh nhìn nhận vấn đề một chiều, chủ quan, 
áp đặt, người viết đã làm gì? 
4. Người viết kết thúc vấn đề như thế nào? 
HSTL:
1. Bài viết đề cập đến vấn đề chen lấn, xô đẩy như 
một thói quen xấu của con người trong hoạt động 
cộng đồng. Vấn đề được nêu ra ngay ở phần Mở bài 
của bài viết
2. Bài viết nêu rõ các khía cạnh của vấn đề được nêu 
ra để phê phán:
- Thực trạng của hành vi chen lấn, xô đẩy: không 
gian công cộng ở nhiều nơi ở nước ta khá lộn xộn, 
nhốn nháo, chen chúc, mất trật tự-> Dc: cửa hàng, cửa 
hiệu, rạp chiếu phim, bến xe 
- Hậu quả của hành vi chen lấn, xô đẩy:
+ ảnh hưởng xấu đến văn hóa và trật tự công cộng, 
gây mất an toàn cho cộng đồng.
+ là nguyên nhân trực tiếp gây ra nhiều vụ lộn xộn, ẩu đả 
-> Dc: Thảm họa vụ giẫm đạp ở sân vận động Anh 
năm 1989, ở gần Thánh địa Méc-ca năm 1990, ở Hàn 
Quốc ngày 29/10/2022
- Nguyên nhân của hành vi chen lấn, xô đẩy:
+ Do sự thấp kém về văn hóa của người tham gia
+ Xuất phát từ tâm lí muốn giành phần hơn.
+ Là biểu hiện của “ hiệu ứng đám đông” 
=> Cần có ý thức tránh những việc làm kệch cỡm, lố 
lăng; hướng đến cách ứng xử phù hợp.
3. Để tránh nhìn nhận vấn đề một chiều, chủ quan, áp 
đặt, người viết đã đối thoại với ý kiến không đồng tình 
(giả định) nhằm khẳng định quan điểm của người viết
4. Người viết kết thúc vấn đề bằng cách: Khẳng định 
lại ý kiến phê phán và rút ra bài học
 2. Kết luận
H. Qua phân tích bài viết tham khảo trên, em hãy - Về hình thức: đảm bảo bố 
rút ra yêu cầu của kiểu bài văn nghị luận về một vấn cục 3 phần, lập luận chặt 
đề đời sống trong xã hội hiện đại (về hình thức, về chẽ, mạch lạc
nội dung)? - Về nội dung:
 * Mở bài: Nêu được vấn đề 
 nghị luận
 * Thân bài: Làm rõ vấn đề 
 nghị luận:
 + Thực trạng của vấn đề
 + Hậu quả của vấn đề
 + Nguyên nhân của thực 
 trạng
 + Nêu ý kiến trái ngược và 
 tranh luận với ý kiến đó
 * Kết bài:
 Khẳng định ý kiến phê 
 phán, rút ra bài học
 * Củng cố hướng dẫn học bài
 - GV cho HS khái quát lại yêu cầu, cách làm kiểu bài
 - Chuẩn bị bài giờ sau: Thực hành viết theo các bước
 ------------------------------------------
 Ngày soạn: 13/12/2023
 Ngày dạy: 21/12/2023
 BÀI 5. TIẾT 64,65:
 THỰC HÀNH VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐỜI SỐNG
 (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại)
 I. Mục tiêu
 1. Năng lực: 
 * Yêu cầu tối thiểu:
 Bước đầu biết được cách viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống(một 
thói xấu của con người trong xã hội hiện đại): Nêu và làm rõ được vấn đề cần nghị 
luận. Trình bày được ý kiến phê phán của người viết. Đưa ra được những lí lẽ rõ 
ràng và bằng chứng để chứng tỏ sự phê phán là có cơ sở.
 * HS Khá giỏi:
 Nêu và làm rõ được vấn đề nghị luận: một thói xấu của con người trong xã hội 
hiện đại. Bước đầu có cách lập luận chặt chẽ, hấp dẫn.
 2. Phẩm chất: 
 - Không đồng tình, cổ xúy cho thói xấu của con người
 - Tôn trọng sự khác biệt về nhận thức, phong cách cá nhân của những người khác
 II. Thiết bị và học liệu
 1. Giáo viên: Máy chiếu, máy tính, PHT
 2. Học sinh: Nắm vững yêu cầu và cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề 
đời sống(một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại) 
 III. Tiến trình dạy học
 Hoạt động 1: Khởi động
 a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ 
học tập của mình. HS khắc sâu kiến thức về kiểu văn bản (bài văn) nghị luận về 
một vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại)
 b. Tổ chức thực hiện:
 - GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Chim cánh cụt về tổ”
 - GV chiếu các slide, 
 - HS theo dõi trả lời
 - GV dẫn dắt vào bài
 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức.
 a. Mục tiêu: 
 * Yêu cầu tối thiểu:
 Bước đầu biết được cách viết bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống(một 
thói xấu của con người trong xã hội hiện đại): Nêu và làm rõ được vấn đề cần nghị 
luận. Trình bày được ý kiến phê phán của người viết. Đưa ra được những lí lẽ rõ 
ràng và bằng chứng để chứng tỏ sự phê phán là có cơ sở.
 * HS Khá giỏi:
 Nêu và làm rõ được vấn đề nghị luận: một thói xấu của con người trong xã hội 
hiện đại. Bước đầu có cách lập luận chặt chẽ, hấp dẫn.
 b. Tổ chức thực hiện: HĐ của thầy và trò Nội dung
 II. Thực hành viết theo các bước
 1. Trước khi viết
GV thực hiện mô hình lớp học đảo ngược a. Lựa chọn đề tài
báo cáo, chia sẻ đề tài và dàn ý đã chuẩn Thói ăn chơi đua đòi trong giới trẻ 
bị hiện nay
HS đưa ra lựa chọn đề tài 
Sau đây là một số đề tài gợi ý để em lựa 
chọn: 
- Sự tuỳ tiện khi tham gia giao thông của
một số người dân.
- Thói kiêu ngạo, thích chơi trội của một 
bộ phận thanh thiếu niên.
- Thói lười nhác, hay than vãn
- Sự ba phải, thiếu chủ kiến khi làm việc 
nhóm
- Thái độ ích kỉ.
- Lối sống ảo mà một số người đang theo b.Tìm ý, lập dàn ý
đuổi * Nêu vấn đề nghị luận
 Vấn đề thói ăn chơi đua đòi của giới 
HS chia sẻ dàn ý trẻ hiện nay.
 1. Mở bài: Vấn đề được * Làm rõ vấn đề nghị luận
 nêu ra là gì? Thói ăn chơi đua đòi là lối sống có xu 
 2. Thân bài: hướng bắt chước, học theo, đua theo 
 Cách hiểu của em về vấn người khác và thể hiện nó một cách tự 
 đề? tin thái quá. Thói ăn chơi đua đòi trái 
 - Giải thích khái niệm ngược với sống giản dị, hài hòa..
 (nếu cần): * Trình bày ý kiến phê phán
 - Thực trạng của vấn đề: - Thói ăn chơi đua đòi đang là tình 
 Vì sao thói xấu đó đáng trạng khá phổ biến trong xã hội, có ở 
 phê phán (hậu quả, tất cả các quốc gia trên thế giới nhưng 
 nguyên nhân của thực thường gây ra nhiều tác hại xấu ở các 
 trạng? nước đang phát triển, trong đó có Việt 
 Lí lẽ Nam. 
 Bằng chứng - Biểu hiện: đua nhau mặc “mốt” mới, 
 học nhau xài đồ hiệu, hút thuốc lá cho 
 Dự kiến ý kiến khác và thật “ngầu”, xăm trổ thật “nghệ 
 hướng đối thoại của em thuật”, phì phèo điếu shisha nhả làn 
 3. Kết bài: khói trắng cho “đúng điệu” rồi khoe 
 Khẳng định ý kiến phê khoang, đo xem ai “hoàng gia” hơn. 
 phán, rút ra bài học. - Nguyên nhân: 
 + do sự nông cạn, sự hấp dẫn của hư 
 danh.
 + Cha mẹ thiếu quan tâm + Bản thân giới trẻ không tự rèn luyện 
 lối sống hợp lí cho bản thân
 - Hậu quả: tiêu tốn nhiều tiền của, tạo 
 nên những “phong cách” vô cùng dị 
 hợm, quái thai, kệch cỡm và mất đi 
 thuần phong mỹ tục của con người 
 Việt Nam, thậm chí ảnh hưởng đến 
 tính mạng con người (VD: Thói đua 
 xe)
 * Đối thoại với ý kiến khác
 Bắt chước người khác cũng là cách 
 học hỏi, nhưng cần biết cách học theo 
 những cái tốt, tích cực giúp bản thân 
 tốt lên từng ngày chứ không phải cách 
 thể hiện, khoe mẽ, đi ngược với thuần 
 phong mĩ tục của con người VN...
 * Khẳng định ý kiến phê phán, rút ra 
 bài học
 - ăn chơi đua là một hiện tượng xấu 
 cần loại bỏ trong xã hội. Mặc dù nó 
 thuộc về bộ phận nhỏ song không 
 ngăn chặn sớm nó sẽ thành một "bệnh 
 dịch" và có thể trở thành vấn nạn của 
 toàn xa hội.
 - Mỗi người cần trang bị đầy đủ kiến 
 thức, kỹ năng sống cần thiết để luôn 
 tỉnh táo và cẩn trọng trước mọi điều 
 trong cuộc sống. Tri thức mới là sức 
 mạnh thực sự chứ không phải ở điện 
 thoại “xin” trên tay hay chiếc xe 
 “sang” bạn ngồi mỗi sáng đến trường..
Khi viết bài, em cần chú ý: 2. Viết bài
- Lí lẽ cần sáng rõ, chặt chẽ.
- Các bằng chứng cần đa dạng, xác thực. 
Nêu cả những trải nghiệm của bản thân 
(nếu có).
- Khi phê phán cần sử dụng lời lẽ đúng 
mực.
 3. Chỉnh sửa bài viết
- Sửa lại bài sau khi viết sao cho: 
+ Vấn đề nghị luận được nêu một cách rõ 
ràng, được giải thích đầy đủ, toàn diện.
+ Ý kiến phê phán được nêu một cách 
mạch lạc, chắc chắn, lí lẽ xác đáng và bằng chứng thuyết phục.
+ Ý kiến phê phán được khẳng định trên 
cơ sở đối sánh với các quan điểm khác về 
vấn đề.
 * Củng cố hướng dẫn học bài
 - GV cho HS khái quát lại yêu cầu, cách làm kiểu bài
 - Về nhà luyện tập thêm với đề tài: Thói lười nhác, hay than vãn trong một 
phận con người hiện nay
 - Chuẩn bị bài giờ sau: Nói và nghe: Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội 
(một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại)
 ----------------------------------------