Kế hoạch bài dạy KHTN 9 (Sinh học) - Tiết 31-36. Bài: Di truyền học Menđen - Lai hai cặp tính trạng

 Ngày soạn: 16/12/2023
 Tiết 31,32,33,34,35,36
 DI TRUYỀN HỌC MENĐEN – LAI HAI CẶP TÍNH TRẠNG
 I. Mục tiêu:
 - Mô tả được thí nghiệm lai hai cặp tính trạng của Menđen.
 - Phát biểu được nội dung qui luật phân li độc lập.
 - Phân tích được ý nghĩa của qui luật phân li độc lập trong chọn giống và tiến 
hóa.
 - Vận dụng giải bài tập liên quan.
 * Các năng lực định hướng hình thành và phát triển cho học sinh
 - Năng lực tự học: Học sinh trả giải thích được thí nghiệm lai hai cặp tính 
trạng ở đậu Hà Lan của Menđen. Phát biểu được nội dung quy luật phân li độc 
lập.
 - Năng lực giải quyết vấn đề: Phân tích được tình huống học tập trong sách 
hạt động khởi động; khi thảo luận hình thành kiến thức mới.
 - Năng lực hợp tác: Chủ động hoàn thành phần việc được giao, tích cực thảo luận.
 - Năng lực tính toán: Rèn kỹ năng giải bài tập di truyền của Menđen.
 II. Chuẩn bị
 - GV: Sổ tay lên lớp, sách HDH KHTN 9
 - HS: Vở soạn bài, vở ghi bài
 III. Phương pháp
 - Hoạt động nhóm
 - Hoạt động cá nhân
 - Hoạt động cặp đôi
 IV. Tiến trình dạy học
 * Ngày giảng: 20 /12/2023
 Tiết 31
 * Khởi động
 - Chủ tịch hội đồng tự quản tổ chức cho cả lớp chơi trò chơi nhằm mục đích 
tạo tâm lý thoải mái cho các bạn khi bước vào giờ học.
 - Sau khi trò chơi kết thúc GV nhận xét và hướng học sinh vào nội dung 
bài học.......
 * Bài mới
 A. Hoạt khởi động
 *Mục tiêu: Tạo tình huống mâu thuẫn giữa kiến thức đã học với kiến thức 
mới
 * Phương thức tổ chức: Hoạt động cặp đôi
 Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức cơ bản
 GV: Yêu cầu HS hoạt động cặp đôi thảo 
 luận trả lời câu hỏi tr 138
 HS: Hoạt động cặp đôi thực hiện theo yêu 
 cầu của GV GV: Quan sát hoạt động học tập của học 
sinh, giúp đỡ hướng dẫn cặp HS còn gặp 
khó khăn
*Sản phẩm của HS
1. Giải thích kết quả lai 1 cặp tính trạng:
a. F2 là 423 hạt vàng: 133 hạt xanh 
 3,18 : 1
a. F2 là 416 hạt trơn: 140 hạt nhăn 
 2,97 : 1
2. Dự đoán: kết quả lai đồng thời 2 cặp 
tính trạng màu sắc hạt và hình dạng hạt? .
GV: Gọi 1 nhóm cặp HS báo cáo kết quả 
trước lớp, chia sẻ ý kiến với các cặp khác. 
GV: Nhận xét và hướng học sinh vào nội 
dung bài học 
 * Củng cố và hướng dẫn về nhà
 - GV y/c hs nhắc lại các kiến thức cơ bản của bài
 - HS cá nhân nhắc lại các kiến thức cơ bản của bài 
 - GV nhận xét đánh giá 
 - HS chuẩn bị bài mới: Mục BI.1 
 * Ngày giảng : 21 /12/2023
 Tiết 32
 B. Hoạt động hình thành kiến thức
 I. Quy luật phân ly độc lập
 * Mục tiêu:
 - Mô tả được thí nghiệm lai hai cặp tính trạng của Menđen.
 - Phát biểu được nội dung qui luật phân li độc lập.
 * Phương thưc tổ chức. 
 Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức cơ bản
GV: Yêu cầu HS hoạt động cặp đôi: Đọc I. Quy luật phân ly độc lập
thông tin mục 1 trong sách HDH, quan sát 
hình 26.1 (tr 139), hoàn thành bảng 26.1 (tr 1. Thí nghiệm của Menđen
139
HS: Hoạt động cặp đôi thực hiện theo yêu 
cầu của GV
GV: Quan sát hoạt động học tập của học 
sinh, giúp đỡ hướng dẫn nhóm HS còn gặp 
khó khăn
* Sản phẩm của HS 
- Bảng nhóm kết quả bảng 26.1 tr 139 GV: Gọi 1 nhóm HS báo cáo kết quả trước 
lớp, chia sẻ ý kiến với các nhóm khác.
GV: Nhận xét, hoàn chỉnh kiến thức và 
hướng dẫn học sinh hoàn thiện nội dung 
vào vở cá nhân 
 Bảng 26.1(tr 139): Phân tích kết quả thí nghiệm của Menđen
 Kiểu hình F2 Số hạt Tỉ lệ kiểu hình F2 Tỉ lệ từng cặp tính trạng F2
 Vàng, trơn 315 56,65% ( 9) Vàng 315 + 101 416 3
 Vàng, nhăn 101 18,17% ( 3) = 
 Xanh, trơn 108 19,42% ( 3) Xanh 108 + 32 140 1
 Xanh, nhăn 32 5,76% ( 1)
 Trơn 315 + 108 423 3
 = 
 Nhăn 101 + 32 133 1
 Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức cơ bản
GV: Yêu cầu HS hoạt động cá nhân: Làm Nội dung quy luật phân li độc lập
bài tập điền từ trong sách HDH (140), và - Khi lai cặp bố mẹ khác nhau về hai cặp 
hoàn thành bảng 26.2 tr 141 tính trạng thuần chủng tương phản di 
HS: Hoạt động cá nhân thực hiện theo yêu truyền độc lập với nhau, thì F2 có tỉ lệ mỗi 
cầu của GV kiểu hình bằng tích các tỉ lệ của các tính 
GV: Quan sát hoạt động học tập của học trạng hợp thành nó.
sinh, giúp đỡ hướng dẫn HS còn gặp khó * Menđen giải thích kết quả thí nghiệm
khăn Cơ thể mang kiểu gen AABB qua quá trình 
* Sản phẩm của HS phát sinh giao tử cho 1 loại giao tử AB; 
tích các tỉ lệ cũng tương tự, cơ thể mang kiểu gen aabb 
* Giải thích: cho 1 loại giao tử ab. Sự kết hợp của 2 loại 
(1) (AB) (2) ab (3) AaBb. (4) phân li giao tử này trong thụ tinh tạo ra cơ thể lai 
độc lập và tổ hợp tự do (5) AB, Ab, aB, F1 có kiểu gen là AaBb. Khi cơ thể lai F 1 
ab. (6) 4 (7) 16 hình thành giao tử, do sự phân li độc lập và 
 - Bảng nhóm 26.2 tổ hợp tự do của các cặp gen tương ứng 
GV: Gọi 1 HS báo cáo kết quả trước lớp, (khả năng tổ hợp tự do giữa A và a với B 
chia sẻ ý kiến với các bạn khác. và b là như nhau) đã tạo ra 4 loại giao tử 
GV: Nhận xét, hoàn chỉnh kiến thức và với tỉ lệ ngang nhau là AB, Ab, aB, ab. Bốn 
hướng dẫn học sinh hoàn thiện nội dung loại giao tử đực kết hợp với 4 loại giao tử 
vào vở cá nhân cái theo 16 kiểu tổ hợp”.
 Bảng 26.2. Phân tích kết quả lai hai cặp tính trạng
 Kiểu hình F2 Hạt vàng, Hạt vàng, Hạt xanh, Hạt xanh, nhăn
 Tỉ lệ trơn nhăn trơn Tỉ lệ của mỗi 1 AABB 1AAbb 1aaBB 1aabb
 kiểu gen ở F2 2AABb 2Aabb 2aaBb
 2AaBB
 4AaBb
 9A-B- 3A-bb 3aaB- 1aabb
 Tỉ lệ của mỗi 9 hạt vàng, 3 hạt vàng, 3 hạt xanh, 1 hạt xanh, nhăn
 kiểu hình ở F2 trơn nhăn trơn
 * Củng cố và hướng dẫn về nhà
 GV y/c hs nhắc lại các kiến thức cơ bản của bài
 HS cá nhân nhắc lại các kiến thức cơ bản của bài
 GV nhận xét đánh giá
 - Về nhà học bài theo nội dung vở ghi và soan trước nội dung phần 2
 * Ngày giảng: 21 /12/2023
 Tiết 33
 * Khởi động
 * Mục tiêu : Gây hứng thú học tập , củng cố kiến thức 
 * Phương thức : cá nhân 
 - CTHĐTQ tổ chức trò chơi cho các bạn ( Kết bạn )
 - KT: thế nào là lai phân tích ?
 HS cá nhân thực hiện theo y/c của GV 
 GV: nhận xét đánh giá và dẫn dắt vào bài mới 
 2. Giải thích bằng cơ sở tế bào học
 * Mục tiêu:
 - Hs biết được được thí nghiệm lai hai cặp tính trạng ở đậu Hà Lan của 
Menđen bằng cơ sở tế bào học.
 * Phương thưc tổ chức. 
 Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức cơ bản
 GV: Yêu cầu HS hoạt động cá nhân: Đọc 2. Giải thích bằng cơ sở tế bào học
 thông tin trong sách HDH, quan sát hình 
 26.3 (tr 141)
 HS: Hoạt động cá nhân thực hiện theo yêu 
 cầu của GV
 GV: Quan sát hoạt động học tập của học 
 sinh, giúp đỡ hướng dẫn HS còn gặp khó 
 khăn
 GV: Gọi 1 HS báo cáo kết quả trước lớp, Các cặp nhân tố di truyền (cặp gen) 
 chia sẻ ý kiến với các bạn khác. đã phân li độc lập trong quá trình 
 GV: Nhận xét, hoàn chỉnh kiến thức và phát sinh giao tử.
 hướng dẫn học sinh hoàn thiện nội dung 
 vào vở cá nhân 
 3. Cách viết giao tử của các kiểu gen khác nhau
 * Mục tiêu: - Rèn luyện thao tác thực hành về thống kê xác suất, từ đó biết vận dụng 
kết quả để giải thích tỉ lệ các phép lai
 * Phương thưc tổ chức.
 Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức cơ bản
 GV: Yêu cầu HS hoạt động cá nhân: Đọc 3. Cách viết giao tử của các kiểu 
 thông tin trong sách HDH (tr 142) gen khác nhau
 HS: Hoạt động cá nhân thực hiện theo yêu 
 cầu của GV
 GV: Quan sát hoạt động học tập của học 
 sinh, giúp đỡ hướng dẫn HS còn gặp khó 
 khăn
 GV: Gọi 1 HS báo cáo kết quả trước lớp, 
 chia sẻ ý kiến với các bạn khác. Số loại gia tử =2 n với n là số cặp 
 GV: Nhận xét, hoàn chỉnh kiến thức và gen dị hợp
 hướng dẫn học sinh hoàn thiện nội dung Ví dụ kiểu gen Aa có một cặp dị 
 vào vở cá nhân hợp và có 21 = 2 loại giao tử là A, 
 a
 * Củng cố và hướng dẫn về nhà
 GV y/c hs nhắc lại các kiến thức cơ bản của bài
 HS cá nhân nhắc lại các kiến thức cơ bản của bài
 GV nhận xét đánh giá
 - Về nhà học bài theo nội dung vở ghi và soan trước nội dung phần II.III
 * Ngày giảng: 21/12/2022
 Tiết 34
 * Khởi động
 * Mục tiêu : Gây hứng thú học tập
 * Phương thức : cá nhân 
 - CTHĐTQ tổ chức trò chơi cho các bạn ( Kết bạn )
 HS cá nhân thực hiện theo y/c của GV 
 GV: nhận xét đánh giá và dẫn dắt vào bài mới 
 II .Biến dị tổ hợp
 * Mục tiêu:
 Nêu được khái niệm biến dị tổ hợp và nguyên nhân xuất hiện biến dị tổ hợp
 * Phương thưc tổ chức.
 Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức cơ bản
 GV: Yêu cầu HS hoạt động cá nhân: Đọc II. Biến dị tổ hợp
 thông tin trong sách HDH, trả lời câu hỏi 
 (tr 142) Người ta thường gọi các quy luật 
 Menđen là các quy luật di truyền, nếu có ai 
 đó gọi quy luật phân li độc lập là quy luật 
 biến dị thì có được không? Vì sao? HS: Hoạt động cá nhân thực hiện theo yêu 
 cầu của GV
 GV: Quan sát hoạt động học tập của học 
 sinh, giúp đỡ hướng dẫn HS còn gặp khó 
 khăn - Biến dị tổ hợp là sự tổ hợp lại các tính 
 * Sản phẩm của HS trạng của bố mẹ.
 Được, vì đó là quy luật biến dị tổ hợp. Số - Nguyên nhân: Có sự phân li độc lập là tổ 
 tổ hợp giao tử = số giao tử đực x số giao hợp lại các cặp tính trạng làm xuất hiện các 
 tử cái trong phép lai đó. kiểu hình khác P.
 GV: Gọi 1 HS báo cáo kết quả trước lớp, 
 chia sẻ ý kiến với các bạn khác.
 GV: Nhận xét, hoàn chỉnh kiến thức và 
 hướng dẫn học sinh hoàn thiện nội dung 
 vào vở cá nhân 
 III.Ý nghĩa của quy luật phân ly độc lập
 * Mục tiêu:
 - Phân tích được ý nghĩa của quy luật phân li độc lập với chọn giống và 
tiến hóa 
 * Phương thưc tổ chức.
 Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức cơ bản
 GV: Giao nhiệm vụ III. Ý nghĩa của quy luật phân ly độc lập
 - Hoạt động cá nhân: Đọc thông tin trong 
 sách HDH (143), trả lời câu hỏi: Nêu ý 
 nghĩa của quy luật phân ly độc lập
 HS: Hoạt động cá nhân thực hiện theo yêu 
 cầu của GV - Quy luật phân li độc lập giải thích được 1 
 GV: Quan sát hoạt động học tập của học trong những nguyên nhân làm xuất hiện 
 sinh, giúp đỡ hướng dẫn HS còn gặp khó biến dị tổ hợp, đó là sự phân li độc lập và 
 khăn tổ hợp tự do của các cặp gen
 GV: Gọi 1 HS báo cáo kết quả trước lớp, - Biến dị tổ hợp có ý nghĩa quan trọng đối 
 chia sẻ ý kiến với các bạn khác. với chọn giống và tiến hoá.
 GV: Nhận xét, hoàn chỉnh kiến thức và - Trong sinh sản hữu tính, khi các gen phân 
 hướng dẫn học sinh hoàn thiện nội dung ly độc lập sẽ tạo ra vô số các biến dị tổ hợp 
 vào vở cá nhân là nguồn nguyên liệu quan trọng trong tiến 
 HS: Ghi nội dung vào vở cá nhân hóa và trong chọn giống. Khi dự đoán được 
 kết quả phân ly kiểu hình ở đời sau thì ta có 
 thể chủ động chọn cặp bố mẹ làm giống với 
 những tính trạng mong muốn.
* Củng cố và hướng dẫn về nhà 
 - GV y/c hs nhắc lại các kiến thức cơ bản của bài - HS cá nhân nhắc lại các kiến thức cơ bản của bài 
 - GV nhận xét đánh giá 
 - Về nhà học bài theo nội dung vở ghi và soan trước nội dung phần luyện 
tập 
 Ngày giảng : /12/2023
 Tiết 35
 A. Hoạt động luyện tập
 * Mục tiêu:
 - Rèn luyện kĩ năng giải bài tập di truyền Menđen
 * Phương thưc tổ chức.
 Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức cơ bản
 GV: Yêu cầu HS hoạt động cá nhân: Làm Bài 1 tr 143
 bài tập 1 trong sách HDH (tr 143)
 HS: Hoạt động cá nhân thực hiện theo yêu 
 cầu của GV
 GV: Quan sát hoạt động học tập của học 
 sinh, giúp đỡ hướng dẫn HS còn gặp khó 
 khăn
 - Sản phẩm của HS:
 - Phần chốt kiến thức
 GV: Gọi 1 HS báo cáo kết quả trước lớp, 
 chia sẻ ý kiến với các bạn khác.
 GV: Nhận xét, hoàn chỉnh kiến thức và Giải thích kết quả thí nghiệm lai 2 cặp 
 hướng dẫn học sinh hoàn thiện nội dung tính trạng của Menđen bằng sơ đồ lai 
 vào vở cá nhân (HS tự viết)
 GV: Yêu cầu HS hoạt động cá nhân: Làm Bài 2(tr 144)
 bài tập 2 trong sách HDH (tr 144)
 HS: Hoạt động cá nhân thực hiện theo yêu 
 cầu của GV
 GV: Quan sát hoạt động học tập của học 
 sinh, giúp đỡ hướng dẫn HS còn gặp khó 
 khăn Câu 1: Chọn đáp án C. 
 GV: Gọi 1 HS báo cáo kết quả trước lớp, Câu 2: Chọn đáp án C. 
 chia sẻ ý kiến với các bạn khác. Câu 3: Chọn đáp án A. 
 GV: Nhận xét, hoàn chỉnh kiến thức và Câu 4: Chọn đáp án B. 
 hướng dẫn học sinh hoàn thiện nội dung 
 vào vở cá nhân 
 Ngày giảng : /12/2023
 Tiết 36
 A. Hoạt động luyện tập
 * Mục tiêu:
 - Rèn luyện kĩ năng giải bài tập di truyền Menđen
 * Phương thưc tổ chức.
 Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức cơ bản
 GV: Yêu cầu HS hoạt động cá nhân: Làm 
 bài tập trên màn chiếu
 HS: Hoạt động cá nhân thực hiện theo yêu 
 cầu của GV
 GV: Quan sát hoạt động học tập của học 
 sinh, giúp đỡ hướng dẫn HS còn gặp khó 
 khăn
 - Sản phẩm của HS:
 - Phần chốt kiến thức
 GV: Gọi 1 HS báo cáo kết quả trước lớp, 
 chia sẻ ý kiến với các bạn khác.
 GV: Nhận xét, hoàn chỉnh kiến thức và 
 hướng dẫn học sinh hoàn thiện nội dung 
 vào vở cá nhân 
 D. Hoạt động vận dụng
 GV: yêu cầu HS hoạt động cá nhân trao đổi cùng người thân, bạn bè hoàn 
thành nội dung trong sách HDH (tr 145) và báo kết quả với GV vào đầu giờ học 
tiết sau
 HS: Trao đổi với người thân, bạn bè hoàn thành các bài tập và báo cáo kết 
quả với GV vào đầu giờ học tiết sau
 E. Hoạt động tìm tòi, mở rộng
 GV: Giao tiếp nhiệm vụ
 Hoạt động cá nhân hoàn thành các nội dung trong sách HDH (tr 146 )và 
báo cáo kết quả với GV vào giờ học sau.
 HS: Báo cáo kết quả với GV vào đầu giờ học tiết sau